Wiadomości wstępne Sposób powoływania komisji egzaminacyjnych przeprowadzających egzaminy mające na celu uzyskanie podstawowych, selekcjonerskich i sokolniczych uprawnień do wykonywania polowania i egzaminy uzupełniające dla obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej mające na celu uzyskanie uprawnień do wykonywania polowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zakres i tryb przeprowadzania egzaminów oraz wzory dokumentów potwierdzających uzyskanie uprawnień łowieckich reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie uprawnień do wykonywania polowania Dz. U. z 2010 r. nr 3 poz. 19. Komisję egzaminacyjną zgodnie z paragrafem 2 cytowanego wyżej rozporządzenia powołuje Polski Związek Łowiecki. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą przedstawiciele PZŁ, przedstawiciel samorządu województwa wyznaczony przez marszałka województwa, przedstawiciel Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe wyznaczony przez dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i przedstawiciel Policji wyznaczony przez komendanta wojewódzkiego Policji. Członkowie komisji egzaminacyjnej muszą posiadać podstawowe uprawnienia do wykonywania polowania. Egzamin w celu uzyskania podstawowych uprawnień do wykonywania polowania Jeżeli przystępujemy do egzaminu w celu uzyskania podstawowych uprawnień do wykonywania polowania, to musimy wykazać się znajomością wiedzy z zagadnień określonych w § 3. 1. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie uprawnień do wykonywania polowania Dz. U. z 2010 r. nr 3 poz. 19. Jest to dość szeroki zakres wiedzy a rzetelne przygotowanie się do egzaminu zajmie nam z pewnością sporo czasu. Nie można czekać do ostatniej chwili i należy dobrze wykorzystać roczny okres stażu w kole łowieckim. W tym czasie powinniśmy jak najwięcej korzystać z doświadczeń starszych myśliwych, czynnie udzielać się w życiu koła, czytać wydawnictwa i prasę łowiecką oraz śledzić dobre serwisy łowieckie w internecie. Tylko własne zaangażowanie, chęć poznania wszystkich aspektów łowiectwa i nauka pozwolą właściwie przygotować się do egzaminu. Egzamin dla kandydatów na myśliwych (uzyskanie uprawnień podstawowych) odbywa się po teoretycznym i praktycznym szkoleniu w zarządzie okręgowym PZŁ. Do egzaminu dopuszczone są osoby, które ukończyły staż kandydacki z wynikiem pozytywnym. Szkolenia i egzaminy powinny być organizowane w taki sposób, aby termin przystąpienia do egzaminów nie był dłuższy niż 6 miesięcy od chwili złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminów. W praktyce egzaminy organizowane są tuż po zakończeniu szkolenia organizowanego przez zarządy okręgowe PZŁ. Egzamin na podstawowe uprawnienia do wykonywania polowania składa się z trzech etapów: 1) pisemnego testu wyboru; 2) egzaminu ustnego; 3) sprawdzianu strzeleckiego. 1) Egzamin pisemny Trwa maksymalnie 2 godziny. W tym czasie musimy odpowiedzieć na 100 pytań, w tym 30 pytań dotyczących bezpieczeństwa na polowaniu. Dwie godziny to 120 minut a więc mamy ponad minutę na każde pytanie. To dużo i mało, zależy od tego, jak kto się przygotowywał na stażu, ale dla każdego, kto rzeczywiście interesuje się łowiectwem więcej niż minuta na jedno pytanie to w zupełności sporo czasu. Aby egzamin został zaliczony należy odpowiedzieć prawidłowo na przynajmniej 80% pytań z zakresu bezpieczeństwa i z pozostałej wiedzy o łowiectwie. W testach musimy odpowiedzieć na 100 pytań, w tym 30 dotyczących bezpieczeństwa na polowaniu. Przy każdym pytaniu mamy do wyboru cztery możliwe odpowiedzi i naszym zadaniem jest zaznaczenie jednej prawidłowej. Aby test został zaliczony musimy uzyskać minimum 80% prawidłowych odpowiedzi. Aby testy zostały zaliczone musimy zaznaczyć co najmniej 24 prawidłowe odpowiedzi na pytania dotyczące bezpieczeństwa na polowaniu i 56 pytań z pozostałych przepisów. W ciągu trzech dni powinniśmy poznać wyniki testów pisemnych. Jeśli zaliczyliśmy pierwszy egzamin to zostaniemy dopuszczeni do części drugiej – egzaminu ustnego. 2) Egzamin ustny Jeżeli zaliczyliśmy pisemny test wyboru to możemy przygotowywać się do egzaminu ustnego, który powinien odbyć się w terminie do 21 dni od dnia przeprowadzenia pisemnego testu wyboru (nie od dnia ogłoszenia wyników, ale od dnia przeprowadzenia testów). Osoby, która nie zaliczyła pisemnego testu wyboru nie dopuszcza się do egzaminu ustnego. Egzamin polega na wylosowaniu zestawy 3 pytań. Tematyka pytań na egzaminie ustnym obejmuje taki sam zakres wiedzy jak na egzaminie pisemnego testu wyboru. Po namyśle zdający przystępuje do odpowiedzi, które komisja egzaminacyjna ocenia przyznając od 1 do 5 punktów za odpowiedź prawidłową lub 0 (zero) punktów za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi. Egzamin zostaje zaliczony po uzyskaniu co najmniej 9 punktów. Jest to tylko 60% maksymalnej punktacji a więc teoretycznie egzamin ten jest łatwiejszy od testu pisemnego, gdzie do zaliczenia wymagane było 80% prawidłowych odpowiedzi. Egzamin ustny może być łatwiejszy, jeżeli naprawdę gorliwie przebrnęliśmy przez staż kandydacki. Wiedza nabyta w praktyce z pewnością tu zaprocentuje. Jest to też jednak egzamin bardziej stresujący pod tym względem, że nawet jeżeli znamy dane zagadnienie to jeszcze musimy je właściwie przekazać członkom komisji egzaminacyjnej. Bardzo ważne jest więc używanie słownictwa łowieckiego. O tym, czy zaliczyliśmy część „ustną” powinniśmy dowiedzieć się tego samego dnia, w którym odbywa się egzamin. 3) Sprawdzian strzelecki Trzeci etap egzaminów odbywa się w terminie do 21 dni od daty egzaminu ustnego. Ocenie na egzaminie strzeleckim podlegają zarówno nasze umiejętności jaki i nasza znajomość zasad bezpiecznego posługiwania się z bronią. Wydawać się może, że trafienie do rzutka może być trudne, ale często o wiele trudniejsze jest bezpieczne obchodzenie się z bronią. Już od pierwszej chwili, kiedy znajdziemy się na strzelnicy będziemy oceniani pod względem zachowania bezpieczeństwa. A bezpieczeństwo to nie tylko sama broń, ale przede wszystkim nasze zachowanie. Jeśli nawet okażemy się wspaniałymi strzelcami to cały egzamin możemy zniweczyć nieprawidłowym zachowaniem. Wyobraźmy sobie sytuację, gdy idealnie strącamy wszystkie kolejne rzutki a następnie zachwyceni 100% celnością odwracamy się do kolegów i zapominamy złamać i rozładować broń. Jeśli tylko skierujemy lufy w kierunku innych osób (nawet jeżeli wystrzeliliśmy załadowaną amunicję) to egzaminator z pewnością podziękuje nam i nie zaliczy tej części egzaminu. Bezpieczeństwo w posługiwaniu się bronią jest na pierwszym miejscu. Aby egzamin strzelecki został zaliczony musimy uzyskać z broni śrutowej minimum 4 trafienia na 10 rzutków ze stanowiska środkowego, podanych na wprost osi myśliwskiej oraz minimum 4 trafienia na 10 przebiegów makiety zająca, strzelanej przemiennie. Z broni myśliwskiej o lufach gwintowanych musimy uzyskać minimum 3 trafienia na 5 strzałów w granicach pól oznaczonych numerami od 7 do 10 do stojącej makiety rogacza, z odległości 100 m, z pozycji stojącej z możliwością użycia podpórki. Po zakończeniu egzaminu strzeleckiego komisja egzaminacyjna ustala końcowy wynik dotyczący wszystkich etapów egzaminu jako pozytywny lub negatywny. Egzamin w celu uzyskania selekcjonerskich uprawnień do wykonywania polowania Do tego egzaminu mogą podchodzić osoby, które posiadają już podstawowe uprawnienia do wykonywania polowania od conajmniej trzech lat. Ten egzamin poszerza dotychczasowe posiadane przez myśliwego uprawnienia o możliwość odstrzału samców zwierzyny płowej. Myśliwy-selekcjoner ma prawo polować na każdą zwierzynę łowną. Ponieważ osoba przystępująca do tego egzaminu ma już podstawową wiedzę o łowiectwie, dlatego sam egzamin obejmuje jedynie zagadnienia, które dotyczą rozszerzonych uprawnień czyli kryteriów odstrzału selekcyjnego zwierzyny płowej, praktycznej oceny wieku zwierzyny płowej przed odstrzałem i po nim oraz zasad oceny prawidłowości odstrzału oraz wyceny medalowej trofeów. Egzamin w celu uzyskania selekcjonerskich uprawnień do wykonywania polowania składa się z dwóch etapów: pisemnego testu wyboru i egzaminu ustnego. Czas trwania pisemnego testu wyboru nie może przekroczyć 120 minut. Na tym etapie odpowiadamy na 50 pytań, zaznaczając jedną z czterech odpowiedzi, jako prawidłową. Egzamin uważa się za zaliczony, jeżeli 80% naszych odpowiedzi jest poprawnych, czyli musimy prawidłowo odpowiedzieć na minimum 40 pytań. Egzamin ustny odbywa się w terminie do 21 dni od dnia przeprowadzenia pisemnego testu wyboru. Podobnie jak podczas egzaminu na podstawowe uprawnienia do wykonywania polowania tak i teraz drugi etap, czyli egzamin ustny polega na wylosowaniu zestawu trzech pytań. Każda odpowiedź oceniana jest w skali od 1 do 5. Uzyskanie 9 punktów oznacza zaliczenie egzaminu. Po pozytywnym zaliczeniu dwóch etapów egzaminacyjnych uzyskujemy selekcjonerskie uprawnienia do wykonywania polowania. Egzamin w celu uzyskania sokolniczych uprawnień do wykonywania polowania Przystąpienie do egzaminu w celu uzyskania sokolniczych uprawnień do wykonywania polowania jest uwarunkowane posiadaniem podstawowych uprawnień do wykonywania polowania. Nie jest w tu wymagany, jak w przypadku uprawnień selekcjonerskich określony okres posiadania uprawnień podstawowych, czyli że uprawnienia sokolnicze możemy uzyskać w każdym czasie od chwili uzyskania uprawnień podstawowych. Zakres egzaminu obejmuje następującą tematykę: - przepisy prawne dotyczące ochrony ptaków drapieżnych - charakterystykę i rozpoznawanie rodzimych gatunków ptaków drapieżnych - zasady i warunki utrzymania ptaków drapieżnych w niewoli - zasady układania i treningu polowania z ptakami łowczymi - historię i tradycję sokolnictwa oraz zasad etyki - zasad postępowania z ptakiem łowczym podczas polowania. Egzamin w celu uzyskania sokolniczych uprawnień do wykonywania polowania składa się z dwóch etapów: pisemnego testu wyboru i egzaminu ustnego. Czas trwania pisemnego testu wyboru nie może przekroczyć 120 minut. Na tym etapie odpowiadamy na 50 pytań, zaznaczając jedną z czterech odpowiedzi, jako prawidłową. Egzamin uważa się za zaliczony, jeżeli 80% naszych odpowiedzi jest poprawnych. Ja wynika z prostej arytmetyki, musi to być minimum 40 poprawnych odpowiedzi. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku na pisemnym teście wyboru, możemy przystąpić do egzaminu ustnego. Tu również zasadą jest, że losujemy zestaw trzech pytań. Odpowiedzi oceniane są w skali od 1 do 5 punktów a wynik 9 punktów oznacza zaliczenie egzaminu. Egzamin uzupełniający dla myśliwych, obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej Zakres egzaminu uzupełniającego dla państw członkowskich Unii Europejskiej składa się z dwóch części i obejmuje przepisy dotyczące zasad i warunków wykonywania polowania, znajomość listy gatunków zwierząt łownych oraz okresów polowań na te zwierzęta, a w przypadku uprawnień selekcjonerskich także zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierzyny płowej. Szczegółowo reguluje to art. 42a. 1. ustawy Prawo łowieckie Egzamin uzupełniający dla myśliwych, obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej składa się z dwóch etapów: pisemnego testu wyboru i egzaminu ustnego a wraz z wnioskiem o dopuszczenie do egzaminu zainteresowana osoba składa kopię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz dokument potwierdzający posiadanie uprawnień do wykonywania polowania w państwie członkowskim Unii Europejskiej, wraz z tłumaczeniem sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego. Czas trwania pisemnego testu wyboru nie może przekroczyć 120 minut. Podczas tego egzaminu należy odpowiedzieć na 50 pytań, w tym 20 pytań z zakresu bezpieczeństwa na polowaniu. Aby egzamin został zaliczony z wynikiem pozytywnym, należy prawidłowo odpowiedzieć na minimum 80% pytań zarówno z zasad bezpieczeństwa jak i z pozostałych przepisów. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku na pisemnym teście wyboru, możemy przystąpić do egzaminu ustnego. Tu również zasadą jest, że losujemy zestaw trzech pytań. Odpowiedzi oceniane są w skali od 1 do 5 punktów a wynik 9 punktów oznacza zaliczenie egzaminu Podsumowując rozdział o egzaminach łowieckich należy dodać, że w przypadku uzyskania negatywnej oceny z pisemnego testu wyboru, egzaminu ustnego lub sprawdzianu strzeleckiego, zdającemu przysługuje prawo do dwóch poprawek z każdego z powyższych etapów egzaminów. Dotyczy to wszystkich egzaminów: podstawowego, selekcjonerskiego, sokolniczego i uzupełniającego dla obywateli państw członkowskie UE. Jeżeli również egzaminy poprawkowe nie zostały zaliczone, osoba zainteresowana może złożyć wniosek o ponowne dopuszczenie do egzaminów, ale nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia zakończenia egzaminów. Przed ponownymi egzaminami konieczny jest udział w szkoleniu organizowanym przez Polski Związek Łowiecki. Uprawnienia do wykonywania polowania wygasają, jeżeli osoba zainteresowana w okresie 5 lat od ich nabycia nie uzyska członkostwa PZŁ. Uprawnienia wygasają również po upływie 5 lat w przypadku ustania członkostwa w PZŁ (dobrowolnego wystąpienia lub dyscyplinarnego wykluczenia członka z PZŁ). Źródło: Piotr Gawin - myśliwy od 1981 roku, selekcjoner. Instruktor i sędzia strzelectwa myśliwskiego, redaktor naczelny "Poradnika Łowieckiego"